05 | GROENE DAKEN

BUSHOKJE ZORGT VOOR GROENE GOLF

In het versteende centrum van Breda siert sinds oktober een ‘groen’ bushokje het straatbeeld. Niet dat dit ene bushokje nou direct het verschil gaat maken; een opvallende promotie voor groene daken is het wel. De gemeente hoopt op veel navolging, want groene daken zetten veel zoden aan de dijk als het gaat om een klimaatbestendig stedelijk milieu.

Na een geslaagde proeffase roept de gemeente Breda twee jaar geleden een subsidie in het leven voor het aanleggen van groene daken. Ondanks de getoonde belangstelling raakt de subsidiepot eind 2017 maar niet leeg. Zonde, vindt de gemeente, die er niet voor niets geld in heeft gestopt.

In plaats van de subsidieregeling in de prullenbak te gooien, zoekt ze dus naar een manier om dat groene dak te promoten.

Bushokjes-uitbater JCDecaux, die het moet hebben van bushokjes-reclame maar ook steeds meer naar duurzaamheid kijkt, vindt het groene bushokje meteen een goed idee. Samen met een lokale hovenier wordt het concept uitgedacht. Sinds oktober zien voetgangers aan de Vlaszak een groeiend en bloeiend bushokje, dat dankzij de golvende bovenkant meteen in het oog springt.

Burgerinitiatief

Groene daken lijken misschien een leuke hobby, ze doen ook echt wat voor het stedelijke milieu. Water opvangen en geleidelijk afvoeren bijvoorbeeld, en zorgen voor meer biodiversiteit. Groene daken kunnen ook nog een tijdje mee in het veranderende klimaat, gelooft Ivar Roefs, adviseur stedelijk water van de gemeente. Het zal lastig worden om echte hoosbuien volledig op te vangen met een groen dak, maar de meeste buien kunnen prima. Ook de beplanting is tegen extremen opgewassen. Zeker als je sedum gebruikt, een robuuste plant. "Sedum kan goed tegen veel en weinig water. Een zomer zoals afgelopen jaar is geen enkel probleem. Onze voorkeur gaat overigens uit naar een kruidendak, dat is vaak biodiverser. Het is wel iets minder robuust en heeft tijdens extreme droogte iets meer aandacht nodig.


Groene daken komen, kortom, aan veel stedelijke vraagstukken tegemoet. Het initiatief van de subsidieregeling is ontstaan vanuit de stad zelf: groene daken, doet de gemeente daar iets mee? Het team stedelijk water/klimaat promootte groene daken al jaren door communicatie maar had nooit nagedacht over het hoe.

Breda heeft behoorlijk versteende delen. Veel mensen kijken uit op een plat dak. Ik denk dat daar de belangstelling vandaan komt. Daar proberen we ook op in te spelen: een groen dak is veel mooier dan een bitumen dak. Het koelt je huis in warme zomers en is zelfs goed met zonnepanelen te combineren, omdat die in een koeler milieu een hoger rendement halen."

Financiële prikkel helpt soms wel

Afhankelijk van het type groene dak heeft de gemeente 20 tot 30 euro per m2 beschikbaar. Tot 50% van de kosten worden vergoed. Ook advieskosten zijn subsidiabel, want daar bleken veel vragen over: kan mijn dak een groen dak eigenlijk wel dragen?


Desondanks blijft het groene dak een redelijke investering. Daardoor blijkt het lastig om iedereen te bereiken, aldus Roefs: "Je hebt het liefst dat mensen in de meest versteende delen van de stad van de regeling gebruik maken, maar dat zijn vaak juist de mensen die wat minder te besteden hebben."


De vraag is ook wanneer je een financiële prikkel nodig hebt. Roefs herinnert zich een lezing van een econoom die zei: in periodes van crisis moet je mensen geld geven, daarna moet je ze op andere manieren overtuigen. Die crisis (droge, warme zomer) hebben we net achter de rug. "Mensen zijn sneller geneigd om te investeren als er een financiële stimulans is. Die stimulans kun je natuurlijk op verschillende manieren geven. Je kunt subsidie beschikbaar stellen voor allerlei groene maatregelen, maar je kunt ook korting geven op de rioolwaterheffing als mensen hemelwater vasthouden. In Duitsland passen ze dat al verschillende jaren met succes toe."



Groene sneeuwbal

Uiteindelijk hoopt Roefs op het sneeuwbaleffect. Daarom mag iedereen meedoen, ook als je maar drie vierkante meter wilt vergroenen en het sedum zelf op je dak legt. Want ook mensen met drie vierkante meter hebben buren, en die buren hebben misschien veel meer dak om te vergroenen.

Dat het aanstekelijk werkt, blijkt wel uit het feit dat het subsidieplafond eerder dit jaar verhoogd moest worden. Mooi is ook een initiatief in één van de jarendertigwijken in de stad – een hippe wijk maar behoorlijk versteend, beschrijft Roefs. Een wijk ook met allemaal dezelfde schuurtjes. Een bewoner is door de wijk getrokken en heeft nu al dertig huishoudens zo ver gekregen dat ze hun schuurtje gaan vergroenen.


Met dertig daken kun je ook met de kosten spelen, aldus Roefs. Daar is nu ook al een tweede initiatief uit ontstaan. "Het transport van groene daken en de arbeid om ze aan te leggen zijn het meest kostbaar. Kunnen we geen stadskwekerij beginnen?, vroeg de lokale hovenier van het bushokje aan de Vlaszak zich af. Dat zijn we dus nu aan het onderzoeken. Mensen kunnen het dan zelf ophalen en op hun dak leggen. Zo’n stadskwekerij maakt het ook nog eens laagdrempeliger, omdat mensen het groene dak van dichtbij kunnen zien. Na twee jaar subsidie komen de initiatieven nu dus echt los, dat is wel tof!"