Olaf van Velthuijsen, stadsecoloog bij de gemeente Rotterdam:

NIET ALLE STADSNATUUR IS EVEN GEWENST



Stadsnatuur is in. Overal klinkt de roep om meer biodiversiteit en meer groen, ook in de stad. Maar dat heeft ook een andere kant, want niet alle natuur in de stad is even gewenst. Hoe ga je daarmee om? Binnen de Gemeente Rotterdam kunnen we daarover meepraten!

Regelmatig valt in het nieuws te lezen over situaties waarin stadsnatuur in conflict komt met stadsbewoners. Zo heeft menig vogelsoort (vaak meeuwen, eksters, kraaien of roofvogels) al het stempel ’terror’ gekregen.

Ook zoogdieren komen er niet onderuit. Zoals de vos, inmiddels een gevestigde soort in het stedelijk gebied. Het is dan ook onvermijdelijk dat die vos in aanraking komt met mensen. En dan blijkt hij lang niet zo schattig als hij vaak wordt afgebeeld.

Ook zoogdieren komen er niet onderuit. Zoals de vos, inmiddels een gevestigde soort in het stedelijk gebied. Het is dan ook onvermijdelijk dat die vos in aanraking komt met mensen. En dan blijkt hij lang niet zo schattig als hij vaak wordt afgebeeld.

Zelfs insecten krijgen het predicaat 'terror' opgedrukt, zoals exotische mierensoorten.


Andere soorten die je in het nieuws en in meldingen voorbij ziet komen zijn vleermuizen, steenmarters, bijen en zwanen.


Door al die berichten lijkt het alsof de ‘terreur’ van stadsnatuur steeds meer toeneemt. Al werkt de toon van de berichtgeving dit natuurlijk ook in de hand, met de nodige overdrijving en sensatiezucht om maar op te vallen.


Toch valt niet te ontkennen dat het leefgebied van soorten kleiner wordt en de afstand tot mensen steeds kleiner. En dat kan leiden tot meer contact, en daarmee meer overlast die wordt ervaren. Zo kunnen ingrepen in het openbaar groen leiden tot overlast. Zelfs bestrijding van specifieke plaagdieren of overlast gevende dieren kan tot gevolg hebben dat een andere plaag daardoor juist toeslaat.

Gevallen waarbij mensen overlast ervaren van dieren in de stad zijn natuurlijk niet te voorkomen. Het is ook niet nieuw: denk aan overlast door muizen en ratten, of door insecten als muggen, vliegen, wespen en motten. Soorten die nu eenmaal voorkomen in de stad.


Ik geloof niet dat een toename van biodiversiteit zal leiden tot een enorme toename van dierplagen en overlastdieren. Op de langere termijn zal het eerder andersom zijn, als er een gezonde verhouding ontstaat tussen verschillende diersoorten die elkaar in evenwicht houden.

Overlast ontstaat naar mijn mening ook eerder doordat bij ruimtelijke ontwikkelingen, gebiedsinrichting, groenbeheer en dergelijke niet altijd voldoende aandacht besteed wordt aan het bieden of behouden van genoeg ruimte voor stadsnatuur. Daarbij is goed beheer belangrijk. Uiteindelijk zij álle inwoners van de stad, zowel mensen als dieren, erbij gebaat als het ecologisch systeem in evenwicht kan worden gebracht.


De Gemeente Rotterdam werkt momenteel aan factsheets van veel voorkomende overlastgevende dieren en plaagdieren, om bewoners te informeren over wat ze kunnen doen. Het begint immers bij goede voorlichting. In de loop van 2020 worden deze op de website van de gemeente Rotterdam geplaatst.



Olaf van Velthuijsen is werkzaam als stadsecoloog bij de Gemeente Rotterdam. Vanuit deze functie heeft hij te maken met een verscheidenheid aan natuur en ecologische thema’s. In deze column schrijft hij de komende tijd over wat hij tegenkomt in de praktijk. Contact opnemen met de stadsecologen van Gemeente Rotterdam? Mail dan naar stadsecologen@rotterdam.nl