Bedrijven | Circulaire bouwmaterialen

Bouwmaterialenhandel werkt aan circulariteit met eigen opleiding

Gerhard Hospers, adjunct-directeur bij Raab Karcher Greenworks, werkt aan het vergroenen van de bouwsector. Vanuit de Greenworks Academy organiseert hij trainingen van een halve dag voor particuliere opdrachtgevers, aannemers, projectontwikkelaars en woningbouwcoöperaties over circulair bouwen. “Je hebt kennis nodig om goed te kunnen kiezen.” Raab Karcher nam deel aan de kennissessies.

Scroll naar beneden om het volledige artikel te lezen of

blader naar volgend artikel >>

In gesprek met Gerhard Hospers
adjunct-directeur Raab Karcher Greenworks


“We zijn als bouwmaterialenhandel nu zo’n vijf jaar bezig met circulariteit”, vertelt Hospers. “Als belangrijke schakel in de keten proberen we het voortouw te nemen. We hebben onze leveranciers onder de loep genomen en hen om levenscyclusanalyses van hun producten gevraagd. Zo’n analyse geeft aan wat de totale milieulast van een product is, van het winnen van de grondstoffen tot het verwerken van het afval dat overblijft na gebruik. Sommige leveranciers hebben maar een enkel goed product. Wij stimuleren hen om hun hele aanbod te vergroenen. Van ons aanbod is nu ruim 40 procent zo verantwoord mogelijk, in 2020 moet dat 50 procent zijn.”

Beide kanten van de keten

Nu vindt Hospers dat het tijd is om te werken aan de andere kant in de keten. “Aannemers roepen niet als eerste om circulaire materialen, maar we hebben ontdekt dat we hen wel kunnen helpen door goede modellen te ontwikkelen. Hoe doe je dat nu, circulair bouwen, wat kost het en wat levert het op? Het was in de aannemerij niet best, 40 procent van de jaarlijkse landelijke afvalberg is afkomstig uit de bouw. Maar ik heb het gevoel dat aannemers sinds 1,5 jaar echt wel aan het veranderen zijn.” Er wordt vaker gekeken welke materialen eventueel herbruikbaar zijn, oftewel van sloop naar demontage.


Verantwoordelijkheid bij één partij

Een model om de bouwsector te vergroenen is volgens Hospers het verleggen van de verantwoordelijkheden. “Vroeger was een opgeleverd gebouw van de eigenaar, en was het ook diens probleem als er iets tegenzat. Tegenwoordig gaan opdrachtgevers langetermijncontracten aan met aannemers, zodat de totale som van stichtingskosten, maandlasten en levensduur telt. Ook de waarde van materialen na gebruik begint hierin mee te tellen. Door dit hele plaatje bij één partij neer te leggen, gaat die vanzelf anders denken.”

Niet duurder

Overigens is volgens de bevlogen adjunct-directeur vrijwel geen van de Greenworksproducten duurder dan vergelijkbare, reguliere producten. “Mensen denken dat iets alleen circulair is als het van natuurlijke grondstoffen zoals vlas of hout gemaakt is, maar dan hebben we het over biobased, een onderdeel van circulair. Glaswol kan in de basis ook circulair zijn, wanneer je bedenkt dat sommige producenten al tot circa 80 procent gerecyclede grondstoffen gebruiken bij het maken van glaswol. En nog mooier: grondstoffen die dan weer opnieuw hergebruikt kunnen worden.”

Tweedehands lastig

Hospers ziet ook een markt voor tweedehands. “Het lastige is wel dat de productspecificaties van destijds, zoals sterktes en isolatiewaardes, vaak onbekend zijn. Ook blokkeert wetgeving soms het gebruik van oud materiaal. Neem een deur in het huidige bouwbesluit. Die moet 2,30 meter hoog zijn, 20 centimeter hoger dan vroeger. Dan kun je goede oudere, vrijgekomen deuren dus niet zomaar weer inpassen.”

Goede voorbeeld geven

De overheid heeft volgens hem een belangrijke rol in het verduurzamen van de bouwsector. “De overheid kan voor haar eigen vastgoed een circulaire uitvraag doen. Nu staat prijs voorop in overheidsaanbestedingen en sommige eisen staan circulariteit in de weg. Overheden kunnen door uitzonderingen te formuleren, circulariteit een boost geven. Rijksvastgoed zou zich meer mogen committeren aan de ambities van de Rijksoverheid en het goede voorbeeld geven.”

“We zijn als bouwmaterialenhandel nu zo’n vijf jaar bezig met circulariteit”, vertelt Hospers. “Als belangrijke schakel in de keten proberen we het voortouw te nemen. We hebben onze leveranciers onder de loep genomen en hen om levenscyclusanalyses van hun producten gevraagd. Zo’n analyse geeft aan wat de totale milieulast van een product is, van het winnen van de grondstoffen tot het verwerken van het afval dat overblijft na gebruik. Sommige leveranciers hebben maar een enkel goed product. Wij stimuleren hen om hun hele aanbod te vergroenen. Van ons aanbod is nu ruim 40 procent zo verantwoord mogelijk, in 2020 moet dat 50 procent zijn.”


Beide kanten van de keten

Nu vindt Hospers dat het tijd is om te werken aan de andere kant in de keten. “Aannemers roepen niet als eerste om circulaire materialen, maar we hebben ontdekt dat we hen wel kunnen helpen door goede modellen te ontwikkelen. Hoe doe je dat nu, circulair bouwen, wat kost het en wat levert het op? Het was in de aannemerij niet best, 40 procent van de jaarlijkse landelijke afvalberg is afkomstig uit de bouw. Maar ik heb het gevoel dat aannemers sinds 1,5 jaar echt wel aan het veranderen zijn.” Er wordt vaker gekeken welke materialen eventueel herbruikbaar zijn, oftewel van sloop naar demontage.


Verantwoordelijkheid bij één partij

Een model om de bouwsector te vergroenen is volgens Hospers het verleggen van de verantwoordelijkheden. “Vroeger was een opgeleverd gebouw van de eigenaar, en was het ook diens probleem als er iets tegenzat. Tegenwoordig gaan opdrachtgevers langetermijncontracten aan met aannemers, zodat de totale som van stichtingskosten, maandlasten en levensduur telt. Ook de waarde van materialen na gebruik begint hierin mee te tellen. Door dit hele plaatje bij één partij neer te leggen, gaat die vanzelf anders denken.”


Niet duurder

Overigens is volgens de bevlogen adjunct-directeur vrijwel geen van de Greenworksproducten duurder dan vergelijkbare, reguliere producten. “Mensen denken dat iets alleen circulair is als het van natuurlijke grondstoffen zoals vlas of hout gemaakt is, maar dan hebben we het over biobased, een onderdeel van circulair. Glaswol kan in de basis ook circulair zijn, wanneer je bedenkt dat sommige producenten al tot circa 80 procent gerecyclede grondstoffen gebruiken bij het maken van glaswol. En nog mooier: grondstoffen die dan weer opnieuw hergebruikt kunnen worden.”


Tweedehands lastig

Hospers ziet ook een markt voor tweedehands. “Het lastige is wel dat de productspecificaties van destijds, zoals sterktes en isolatiewaardes, vaak onbekend zijn. Ook blokkeert wetgeving soms het gebruik van oud materiaal. Neem een deur in het huidige bouwbesluit. Die moet 2,30 meter hoog zijn, 20 centimeter hoger dan vroeger. Dan kun je goede oudere, vrijgekomen deuren dus niet zomaar weer inpassen.”


Goede voorbeeld geven

De overheid heeft volgens hem een belangrijke rol in het verduurzamen van de bouwsector. “De overheid kan voor haar eigen vastgoed een circulaire uitvraag doen. Nu staat prijs voorop in overheidsaanbestedingen en sommige eisen staan circulariteit in de weg. Overheden kunnen door uitzonderingen te formuleren, circulariteit een boost geven. Rijksvastgoed zou zich meer mogen committeren aan de ambities van de Rijksoverheid en het goede voorbeeld geven.”

Greenworks Academy

In de drie Greenworks Academies in Breda, Apeldoorn en Amsterdam verzorgt Raad Karcher sinds 2012 jaarlijks voor zo’n 2.000 bouwprofessionals en 500 studenten een cursus van een halve dag. Naast aannemers komen er steeds vaker ook opdrachtgevers. “De cursisten zijn veelal geïnteresseerd in de oplossingen die fabrikanten aandragen. Gewoon praktisch: wat is er beschikbaar en hoe werkt het?”, vertelt Gerhard Hospers. Hij wijst verder op de rol van

werkgevers in de bouw en installatiebranche bij het opleiden van werknemers. “Werkgevers moeten ook stappen zetten op dit gebied.”