Onderwijs | MBO College Lelystad maakt huis

Duurzame gevels voor een reizend huisje

Derdejaars studenten van de bouwopleiding van het MBO College Lelystad hebben duurzame gevels ontworpen. Studenten van de praktijkopleiding gaan ze vervolgens op schaal maken. Natuur- en Milieufederatie Flevoland kan dit gebruiken om bewoners te inspireren tot een duurzame verbouwing. Docent Martijn Koelewijn is heel blij met deze concrete en leerzame opdracht.

Scroll naar beneden om het volledige artikel te lezen of

blader naar volgend artikel >>

In gesprek met Martijn Koelewijn
docent MBO College Lelystad


“Als mbo zijn we heel kleinschalig. Dat betekent dat we alle lessen bouwkunde in één projectlokaal houden, vaak met verschillende leerjaren bij elkaar. Studenten leren zo ook weer van elkaar. We kunnen op die manier voor iedere student maatwerk leveren”, vertelt Koelwijn. Binnen de bouwopleiding hoort duurzaamheid tot de standaardeisen aan een ontwerp. “We gaan ook iedere periode van tien weken een keer op excursie naar een bijzonder, duurzaam bouwproject. Zoals het gebouw van Lelystad Airport of de Green Academy.”

Drie verschillende gevels

Uiteraard laat hij de studenten het liefst aan de slag gaan met concrete opdrachten. “We krijgen daar wel vaker verzoeken voor. Maar als iemand vraagt om een schuurtje voor een kinderboerderij, dan zeggen we toch nee. We moeten een project wel kunnen koppelen aan de leerdoelen van onze studenten, en zo’n schuurtje is dan te simpel.”

Het project van de Natuur en Milieufederatie Flevoland vond hij wel leuk en passend. De klas van elf studenten maakt een schaalmodel van een woning met vier verschillende gevels. Een traditionele gevel, een nul-op-de-metergevel en een circulaire gevel.

De vierde is open zodat je het huisje binnen kunt lopen. “Ze gingen in groepjes aan de slag om een van de drie gevels te ontwerpen”, vertelt Koelewijn. “Extra uitdagend is dat die drie wanden ook nog aan elkaar gekoppeld moeten kunnen worden en dat het gebouwtje demontabel moet zijn voor vervoer.”

De studenten zijn er direct na de zomervakantie mee gestart. Ze hebben er zelf voor gekozen om te werken met Building Information Modeling (BIM). Dat is een computeromgeving waarin zowel architecten als constructeurs en installateurs werken, zodat er minder tijdverlies optreedt en minder fouten worden gemaakt. In dit geval is BIM ook handig om te zorgen dat de drie gevels straks goed op elkaar aansluiten.

"Het is vooral heel motiverend voorstudenten iets te ontwerpen datecht uitgevoerd gaat worden"

Isolatie van gerecyclede kleding

De studenten zijn heel enthousiast, merkt Koelewijn. “Het is vooral heel motiverend om iets te ontwerpen dat echt uitgevoerd gaat worden. Eerst hebben ze hun eindontwerp gepresenteerd, zowel uitgetekend en als 3D-computerbestand. Daarmee zijn de praktijkleerlingen aan de slag gegaan met de bouw.”

Voor de circulaire gevel kozen de mbo-studenten voor houtskelet met een isolatie van katoen uit gerecyclede kleding. Aan de binnenkant komt kurk, aan de buitenkant houten rabatdelen. “Bij de nul-op-de-metergevel zit een dikke laag pirplaat tussen een bakstenen buitenmuur en een kalkzandstenen binnenmuur, de beste isolatie die er momenteel te krijgen is. Ook had dit groepje nagedacht over vloerisolatie en zonnepanelen op het dak. De traditionele gevel was gewoon kalkzandsteen van binnen en aan de buitenkant half baksteen, half rabatdelen, omdat je dat in Lelystad veel ziet, en ertussen glaswol”, vertelt Koelewijn.

Constructie zichtbaar

De bouwstudenten hebben ook goed nagedacht over de presentatiemogelijkheden. De traditionele gevel zit aan de kopse kant, en is zo gemonteerd dat je in de beide zijkanten kunt kijken om de lagen te zien. De andere twee wanden zijn aan de open kant opengewerkt.

Het huisje wordt dankzij pinnen en scharnieren eenvoudig te demonteren. Om het geheel niet te zwaar te maken, worden in het demonstratiemodel wel de bakstenen vervangen door steenstrips en het kalkzandsteen door grijs geschilderd hout. Maar het wordt heel mooi, daar is Koelewijn van overtuigd. “We zijn allemaal erg benieuwd hoe het er straks uitziet als de bouwstudenten het in elkaar hebben gezet!”

“Als mbo zijn we heel kleinschalig. Dat betekent dat we alle lessen bouwkunde in één projectlokaal houden, vaak met verschillende leerjaren bij elkaar. Studenten leren zo ook weer van elkaar. We kunnen op die manier voor iedere student maatwerk leveren”, vertelt Koelwijn. Binnen de bouwopleiding hoort duurzaamheid tot de standaardeisen aan een ontwerp. “We gaan ook iedere periode van tien weken een keer op excursie naar een bijzonder, duurzaam bouwproject. Zoals het gebouw van Lelystad Airport of de Green Academy.”


Drie verschillende gevels

Uiteraard laat hij de studenten het liefst aan de slag gaan met concrete opdrachten. “We krijgen daar wel vaker verzoeken voor. Maar als iemand vraagt om een schuurtje voor een kinderboerderij, dan zeggen we toch nee. We moeten een project wel kunnen koppelen aan de leerdoelen van onze studenten, en zo’n schuurtje is dan te simpel.”

Het project van de Natuur en Milieufederatie Flevoland vond hij wel leuk en passend. De klas van elf studenten maakt een schaalmodel van een woning met vier verschillende gevels. Een traditionele gevel, een nul-op-de-metergevel en een circulaire gevel. De vierde is open zodat je het huisje binnen kunt lopen. “Ze gingen in groepjes aan de slag om een van de drie gevels te ontwerpen”, vertelt Koelewijn. “Extra uitdagend is dat die drie wanden ook nog aan elkaar gekoppeld moeten kunnen worden en dat het gebouwtje demontabel moet zijn voor vervoer.”

De studenten zijn er direct na de zomervakantie mee gestart. Ze hebben er zelf voor gekozen om te werken met Building Information Modeling (BIM). Dat is een computeromgeving waarin zowel architecten als constructeurs en installateurs werken, zodat er minder tijdverlies optreedt en minder fouten worden gemaakt. In dit geval is BIM ook handig om te zorgen dat de drie gevels straks goed op elkaar aansluiten.

“Het is vooral heel motiverend voor studenten iets te ontwerpen dat echt uitgevoerd gaat worden"

Meesterproef

Dit jaar hebben we voor het eerst een eindexamenklas technasium, een havo-5 klas. Dat betekent dat ze een meesterproef gaan afleveren. In kleine groepjes moeten ze zelf op zoek naar een opdrachtgever, een expert en een begeleider vanuit een hbo of universiteit. En uiteraard begeleiden wij ze intensief vanuit school.

Ook in de onderbouw willen we trouwens dat leerlingen altijd aan de slag gaan met een onderwerp uit het echte leven, met een echte opdrachtgever. De opdrachten die we binnenkrijgen, zijn heel divers. De leerlingen moeten ook goed met de opdrachtgever praten om duidelijk te krijgen aan welke eisen het ontwerp moet voldoen en waar ze moeten beginnen met hun onderzoek. En bij die eisen zit altijd wel het aspect duurzaamheid. Eigenlijk gaan leerlingen daar inmiddels standaard vanuit, heb ik gemerkt. Dus dat is mooi.


Tien verduurzaamde woningen

Als technasium zijn we dus altijd op zoek naar interessante opdrachten. Vandaar dat we meteen enthousiast waren toen de Natuur en Milieufederatie Flevoland ons benaderde over het verduurzamen van bestaande woningen. We doen dit project samen met het technasium in Lelystad; zij gaan dezelfde tien woningen onder handen nemen. Sowieso werken we intensief samen met de Flevolandse technasia, plus die in Harderwijk. Elke maand komen we bij elkaar, en we doen vaak samen projecten.

Onze tweedeklassers hebben per groepje van drie of vier leerlingen een van de tien woningen gekozen voor hun onderzoek. Ze moeten daarbij trouwens niet alleen letten op energiebesparing, maar liefst proberen de woning helemaal energieneutraal te krijgen. Ook kijken ze naar circulair materiaalgebruik. Vervolgens maken ze een plan en een ontwerp, en uiteindelijk een maquette waarin alle verduurzamingsmaatregelen zichtbaar zijn. Daar hoort dan ook een flyer of vlog bij die alles uitlegt aan de woningeigenaren.


Frisse blik

Natuurlijk komt er lang niet altijd iets uit waar een opdrachtgever iets aan heeft. Dat geeft ook helemaal niet. Maar de leerlingen leren er ontzettend veel van. Soms zet het een opdrachtgever wel aan het denken. Dan hebben die kinderen met hun frisse blik er toch voor gezorgd dat ze anders naar het probleem kijken. Ik ben dan ook weer heel benieuwd wat er voor ideeën uit de opdracht van de Natuur en Milieufederatie Flevoland gaan komen!"