Onderwijs | Windesheim Flevoland op excursie

Duurzamheid staat in alle vakken centraal

Duurzame bouwkunde heet de opleiding aan hogeschool Windesheim Flevoland. Want ook in de redelijk traditionele bouwsector begint het belang van duurzaamheid door te dringen. In samenwerking met de Natuur en Milieufederatie Flevoland gaan de hbo-studenten dit najaar twee keer een dag op excursie naar duurzame bouwconcepten, vertelt docent bouwkunde Bert Kunnen.

Scroll naar beneden om het volledige artikel te lezen of

blader naar volgend artikel >>

In gesprek met Bert Kunnen
docent bouwkunde HBO Windesheim


“Als mbo zijn we heel kleinschalig. Dat betekent dat we alle lessen bouwkunde in één projectlokaal houden, vaak met verschillende leerjaren bij elkaar. Studenten leren zo ook weer van elkaar. We kunnen op die manier voor iedere student maatwerk leveren”, vertelt Koelwijn. Binnen de bouwopleiding hoort duurzaamheid tot de standaardeisen aan een ontwerp. “We gaan ook iedere periode van tien weken een keer op excursie naar een bijzonder, duurzaam bouwproject. Zoals het gebouw van Lelystad Airport of de Green Academy.”

“Een vak ‘duurzaamheid’ bestaat niet bij ons, want het is niet in één vak te vatten. Het gaat zowel over energiebesparing en materiaalkeuze als over wat een gebouw met de mens en het milieu doet. Dus we integreren duurzaamheid in alle vakken. De bouw is redelijk traditioneel, maar zit mondiaal in een transitie. Dat willen we ook aan onze studenten meegeven.

Duurzame halfjaarprojecten

Een van de dingen de we als opleiding doen, is elk halfjaar een project met een duurzaamheidsthema. Zo hebben we een project over duurzaam wonen samen met de Floriade 2022. Andere halfjaarprojecten gaan over drijvend wonen of tiny housing, waar we in Almere ook al veel ervaring mee opdoen. In het tweede jaar gaan studenten aan de slag met een echte casus van een gebouw dat herbestemd moet worden.

Werkveld om mee te sparren

Zoals elke hbo-opleiding hebben ook wij een werkveldadviescommissie. In onze commissie zitten tien tot twaalf mensen, waaronder een aannemer, een architect, een constructeur, een installateur en een duurzaamheidsdeskundige. Maar ook de Natuur- en Milieu Federatie Flevoland en de gemeenten zijn er lid van. We vragen wat ze vinden van het onderwijsaanbod en aan welke innovaties we bijvoorbeeld aandacht zouden kunnen besteden. Het zijn mensen om mee te sparren, die gastcolleges kunnen geven, projectonderwerpen aandragen of ruimte bieden voor stages en excursies.

Dus toen de Natuur en Milieufederatie Flevoland voorstelde om excursies te organiseren naar duurzame woningen, vonden we dat meteen interessant. Onze eerstejaars fietsten zo een dag rond door Lelystad en ook een in Almere.

"Bij het ontwerp denk je al na over de materialen die je kiest"

Gewoon huis, toch nul op de meter

De fietsexcursie langs duurzame gebouwen in Lelystad werd begeleid door collega-docent bouwkunde Karel Fouraschen:

“We hebben een hele dag rondgefietst met onze eerstejaars en veel gebouwen van buiten bekeken. Een nul-op-de-meterwoning, duurzaam verbouwd, konden we ook helemaal van binnen zien. Dit was een huurwoning van woningcorporatie Centrada. Het opvallendst was eigenlijk dat je vrijwel niets aan het huis ziet. De wandverwarming zit weggewerkt in de wand, en de warmtepomp is een koelkastachtig apparaat op het balkonnetje. De zonnepanelen op het platte dak waren ook nauwelijks zichtbaar, en de muur was aan de buitenkant afgewerkt met een materiaal met een soort baksteenprint. Grappig was ook de gasmeter die er wel in zat, maar netjes was afgedopt.

Tijdens de fietstocht vielen ons ook andere dingen op. Zo zijn er bijvoorbeeld hele huizenblokken uit de jaren zeventig en tachtig duurzaam opgeknapt door de woningcorporatie.

Alleen zitten er dan soms in zo’n rijtje een of twee woningen die ooit verkocht zijn aan de bewoners, en die hebben niet altijd geld voor een duurzame renovatie. Dus dat ziet er dan uit als een mooi nieuw blokje met twee rotte kiezen. Het is goed dat onze studenten dit opvalt. Want het zijn, in elk geval in Lelystad, wel het soort woningen waar ze straks mee aan de slag moeten!

Circulariteit in opkomst

Bij duurzaamheid ging het tot nu toe vooral over energie besparen en opwekken. Meer en meer in opkomst is nu het begrip circulariteit. Daar maken we onze studenten ook al mee vertrouwd. Het betekent onder meer dat je bij je ontwerp al nadenkt over de materialen die je kiest en hoe je die aan elkaar bevestigt, zodat ze bij sloop van het gebouw weer te zijn hergebruiken.”

“Een vak ‘duurzaamheid’ bestaat niet bij ons, want het is niet in één vak te vatten. Het gaat zowel over energiebesparing en materiaalkeuze als over wat een gebouw met de mens en het milieu doet. Dus we integreren duurzaamheid in alle vakken. De bouw is redelijk traditioneel, maar zit mondiaal in een transitie. Dat willen we ook aan onze studenten meegeven.


Duurzame halfjaarprojecten

Een van de dingen de we als opleiding doen, is elk halfjaar een project met een duurzaamheidsthema. Zo hebben we een project over duurzaam wonen samen met de Floriade 2022. Andere halfjaarprojecten gaan over drijvend wonen of tiny housing, waar we in Almere ook al veel ervaring mee opdoen. In het tweede jaar gaan studenten aan de slag met een echte casus van een gebouw dat herbestemd moet worden.


Werkveld om mee te sparren

Zoals elke hbo-opleiding hebben ook wij een werkveldadviescommissie. In onze commissie zitten tien tot twaalf mensen, waaronder een aannemer, een architect, een constructeur, een installateur en een duurzaamheidsdeskundige. Maar ook de Natuur- en Milieu Federatie Flevoland en de gemeenten zijn er lid van. We vragen wat ze vinden van het onderwijsaanbod en aan welke innovaties we bijvoorbeeld aandacht zouden kunnen besteden. Het zijn mensen om mee te sparren, die gastcolleges kunnen geven, projectonderwerpen aandragen of ruimte bieden voor stages en excursies.

Dus toen de Natuur en Milieufederatie Flevoland voorstelde om excursies te organiseren naar duurzame woningen, vonden we dat meteen interessant. Onze eerstejaars fietsten zo een dag rond door Lelystad en ook een in Almere.

“Bij het ontwerp denk je al na over de materialen die je kiest"

Gewoon huis, toch nul op de meter

De fietsexcursie langs duurzame gebouwen in Lelystad werd begeleid door collega-docent bouwkunde Karel Fouraschen:

“We hebben een hele dag rondgefietst met onze eerstejaars en veel gebouwen van buiten bekeken. Een nul-op-de-meterwoning, duurzaam verbouwd, konden we ook helemaal van binnen zien. Dit was een huurwoning van woningcorporatie Centrada. Het opvallendst was eigenlijk dat je vrijwel niets aan het huis ziet. De wandverwarming zit weggewerkt in de wand, en de warmtepomp is een koelkastachtig apparaat op het balkonnetje. De zonnepanelen op het platte dak waren ook nauwelijks zichtbaar, en de muur was aan de buitenkant afgewerkt met een materiaal met een soort baksteenprint. Grappig was ook de gasmeter die er wel in zat, maar netjes was afgedopt.

Tijdens de fietstocht vielen ons ook andere dingen op. Zo zijn er bijvoorbeeld hele huizenblokken uit de jaren zeventig en tachtig duurzaam opgeknapt door de woningcorporatie. Alleen zitten er dan soms in zo’n rijtje een of twee woningen die ooit verkocht zijn aan de bewoners, en die hebben niet altijd geld voor een duurzame renovatie. Dus dat ziet er dan uit als een mooi nieuw blokje met twee rotte kiezen. Het is goed dat onze studenten dit opvalt. Want het zijn, in elk geval in Lelystad, wel het soort woningen waar ze straks mee aan de slag moeten!"


Circulariteit in opkomst

"Bij duurzaamheid ging het tot nu toe vooral over energie besparen en opwekken. Meer en meer in opkomst is nu het begrip circulariteit. Daar maken we onze studenten ook al mee vertrouwd. Het betekent onder meer dat je bij je ontwerp al nadenkt over de materialen die je kiest en hoe je die aan elkaar bevestigt, zodat ze bij sloop van het gebouw weer te zijn hergebruiken.”

De fietsroutes in Almere en Lelystad zijn op te vragen bij het Energieloket Flevoland en bij de Natuur en Milieufederatie Flevoland.

Ook de woningen die zijn gescand in het project zijn opgenomen in de routes.