Overheden | Woonabonnement

Almere leert het duurzaam warm wonen in de praktijk

De gemeente Almere bereidt zich voor op een pilotproject waarbij 150 woningen in Almere Haven overstappen van gas op het warmtenet. Projectmanager duurzame energie Anne Marie van Osch praat met woningcorporaties en huiseigenaren om het project zo goed mogelijk van de grond te krijgen.

Scroll naar beneden om het volledige artikel te lezen of

blader naar volgend artikel >>

In gesprek met Annemarie van Osch
projectmanager duurzame energie


Almere wil in 2040 volledig energieneutraal zijn. Om dit voor elkaar te krijgen heeft de gemeente een Warmtevisie opgesteld. Deze zet in op betere isolatie van gebouwen, duurzamere warmtebronnen, uitbreiding van het warmtenet en warmtepompen.

Enthousiaste bewoners

Om te onderzoeken hoe de overgang naar een energieneutrale stad het beste in de praktijk te realiseren, werkt de gemeente aan een pilot in de wijk De Marken in Almere Haven. Het proefproject moet zich nog uitkristalliseren. Zo is de financiering nog niet rond. “Wat er allemaal gaat lukken, weten we nog niet”, zegt Anne Marie van Osch. “Maar we hebben al veel enthousiaste bewoners. Als je verwarmingsketel bijvoorbeeld aan vervanging toe is, wil je graag weten waar je aan toe bent. Dan is goed om te weten dat de gemeente een warmtenet aanlegt. Huiseigenaren hoeven dan zelf geen ingewikkelde keuzes meer te maken.”

“Het woonabonnement is een oplossing voor bewoners zonder spaargeld of leenmogelijkheid”

Warmtenet in plaats van gas

Bij de proef krijgen ongeveer 150 woningen in De Marken een aansluiting op het warmtenet. De pilot heeft drie deelprojecten. Het eerste is bedoeld voor corporaties of verenigingen van eigenaren. Zij kunnen een heel blok gezamenlijk gasloos maken. Het tweede deelproject richt zich op particulieren die zich als groep aanmeldt. “Je kunt dus de buren vragen om samen aan de slag te gaan. Daar zijn inmiddels al veel reacties op gekomen”, vertelt Van Osch. “Het derde project biedt het complete pakket van warmtenet met extra isolatie en zonnepanelen. Door deze drie projecten kunnen we veel uitproberen en ervaring opdoen.”

Aardwarmte

Een warmtenet is niet automatisch de duurzaamste oplossing. Dat hangt af van waar de warmte vandaan komt. Op dit moment komt de warmte voor Almere nog grotendeels uit een gasgestookte warmtekrachtcentrale in Diemen. Een ander deel wordt opgewekt met zonne-energie. En de gemeente Almere werkt samen met energiemaatschappij Nuon, de provincie Flevoland en de provincie Noord-Holland aan aardwarmte. Op den duur kan daarmee het warmtenet volledig overschakelen op groene energie. “Dat vraagt nog wel extra onderzoek”, zegt Van Osch. “Het aanboren van aardwarmte is erg kostbaar. Daar staat tegenover dat één bron genoeg energie voor minstens vijftig jaar kan leveren. Dat maakt de prijs per maand juist weer betaalbaar. Omdat ook de veiligheid voorop staat, wordt nu eerst veel onderzoek gedaan.”

Woonabonnement

Een andere route om Almere van het aardgas af te krijgen is het woonabonnement. Hier kunnen nu 175 bewoners gebruik van maken. Voor veel mensen zijn de kosten om hun woning te verduurzamen veel te hoog. Maar ze hebben wel elke maand een flinke energierekening. Het systeem van het woonabonnement is een oplossing voor mensen zonder spaargeld of die niet willen of kunnen lenen. “Het idee is dat de oude energierekening vastgezet wordt”, legt Van Osch uit. “Je blijft dus maandelijks hetzelfde betalen. Maar het bedrijf dat het woonabonnement biedt, plaatst zonnepanelen en isoleert de woning. Daardoor daalt je energieverbruik. Het verschil tussen de lagere verbruikskosten en het oude, vastgezette bedrag wordt gebruikt om de zonnepanelen en isolatie mee af te betalen. Dat maakt de omschakeling van aardgas naar een andere bron haalbaar en betaalbaar.”

De laatste boom

Van Osch houdt ervan om mensen enthousiast te maken en oplossingen te vinden waar iedereen uiteindelijk tevreden mee is. Daarnaast is ze blij dat ze met haar werk bijdraagt aan de energietransitie. Van Osch: “In zijn boek ‘Zwaarden, paarden en ziektekiemen’ beschrijft Jared Diamond hoe de bewoners van Paaseiland ten onder gingen omdat ze de natuurlijke hulpbronnen op hun eiland hadden uitgeput. Ze kapten al hun bomen voor brandhout; er bleef niets over voor kano’s om mee te vissen. Diamond vraagt zich af wat de Paaseilander dacht die de laatste boom omhakte? Dacht hij soms dat ze later wel een oplossing zouden vinden? Wij moeten onze problemen niet doorschuiven naar volgende generaties. Daarom is het belangrijk om nu aan de slag te gaan met de verduurzaming van onze stad.”

Almere wil in 2040 volledig energieneutraal zijn. Om dit voor elkaar te krijgen heeft de gemeente een Warmtevisie opgesteld. Deze zet in op betere isolatie van gebouwen, duurzamere warmtebronnen, uitbreiding van het warmtenet en warmtepompen.


Enthousiaste bewoners

Om te onderzoeken hoe de overgang naar een energieneutrale stad het beste in de praktijk te realiseren, werkt de gemeente aan een pilot in de wijk De Marken in Almere Haven. Het proefproject moet zich nog uitkristalliseren. Zo is de financiering nog niet rond. “Wat er allemaal gaat lukken, weten we nog niet”, zegt Anne Marie van Osch. “Maar we hebben al veel enthousiaste bewoners. Als je verwarmingsketel bijvoorbeeld aan vervanging toe is, wil je graag weten waar je aan toe bent. Dan is goed om te weten dat de gemeente een warmtenet aanlegt. Huiseigenaren hoeven dan zelf geen ingewikkelde keuzes meer te maken.”

"Het woonabonnement is een oplossing voor bewoners zonder spaargeld of leenmogelijkheid"

Warmtenet in plaats van gas

Bij de proef krijgen ongeveer 150 woningen in De Marken een aansluiting op het warmtenet. De pilot heeft drie deelprojecten. Het eerste is bedoeld voor corporaties of verenigingen van eigenaren. Zij kunnen een heel blok gezamenlijk gasloos maken. Het tweede deelproject richt zich op particulieren die zich als groep aanmeldt. “Je kunt dus de buren vragen om samen aan de slag te gaan. Daar zijn inmiddels al veel reacties op gekomen”, vertelt Van Osch. “Het derde project biedt het complete pakket van warmtenet met extra isolatie en zonnepanelen. Door deze drie projecten kunnen we veel uitproberen en ervaring opdoen.”


Aardwarmte

Een warmtenet is niet automatisch de duurzaamste oplossing. Dat hangt af van waar de warmte vandaan komt. Op dit moment komt de warmte voor Almere nog grotendeels uit een gasgestookte warmtekrachtcentrale in Diemen. Een ander deel wordt opgewekt met zonne-energie. En de gemeente Almere werkt samen met energiemaatschappij Nuon, de provincie Flevoland en de provincie Noord-Holland aan aardwarmte. Op den duur kan daarmee het warmtenet volledig overschakelen op groene energie. “Dat vraagt nog wel extra onderzoek”, zegt Van Osch. “Het aanboren van aardwarmte is erg kostbaar. Daar staat tegenover dat één bron genoeg energie voor minstens vijftig jaar kan leveren. Dat maakt de prijs per maand juist weer betaalbaar. Omdat ook de veiligheid voorop staat, wordt nu eerst veel onderzoek gedaan.”


Woonabonnement

Een andere route om Almere van het aardgas af te krijgen is het woonabonnement. Hier kunnen nu 175 bewoners gebruik van maken. Voor veel mensen zijn de kosten om hun woning te verduurzamen veel te hoog. Maar ze hebben wel elke maand een flinke energierekening. Het systeem van het woonabonnement is een oplossing voor mensen zonder spaargeld of die niet willen of kunnen lenen. “Het idee is dat de oude energierekening vastgezet wordt”, legt Van Osch uit. “Je blijft dus maandelijks hetzelfde betalen. Maar het bedrijf dat het woonabonnement biedt, plaatst zonnepanelen en isoleert de woning. Daardoor daalt je energieverbruik. Het verschil tussen de lagere verbruikskosten en het oude, vastgezette bedrag wordt gebruikt om de zonnepanelen en isolatie mee af te betalen. Dat maakt de omschakeling van aardgas naar een andere bron haalbaar en betaalbaar.”


De laatste boom

Van Osch houdt ervan om mensen enthousiast te maken en oplossingen te vinden waar iedereen uiteindelijk tevreden mee is. Daarnaast is ze blij dat ze met haar werk bijdraagt aan de energietransitie. Van Osch: “In zijn boek ‘Zwaarden, paarden en ziektekiemen’ beschrijft Jared Diamond hoe de bewoners van Paaseiland ten onder gingen omdat ze de natuurlijke hulpbronnen op hun eiland hadden uitgeput. Ze kapten al hun bomen voor brandhout; er bleef niets over voor kano’s om mee te vissen. Diamond vraagt zich af wat de Paaseilander dacht die de laatste boom omhakte? Dacht hij soms dat ze later wel een oplossing zouden vinden? Wij moeten onze problemen niet doorschuiven naar volgende generaties. Daarom is het belangrijk om nu aan de slag te gaan met de verduurzaming van onze stad.”