Een handvest voor de Agenda Natuurinclusief

IPO, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, LandschappenNL nemen het initiatief om een Handvest Agenda Natuurinclusief op te stellen. Dit handvest heeft tot doel om bij het nieuwe kabinet urgentie te creeren voor het opstellen, uitvoeren en instrumenteren van de agenda natuurinclusief. Tegelijk heeft het handvest ook het doel om mede-overheden, maatschappelijke organisaties en organisaties uit private sectoren te mobiliseren om deel te nemen aan het proces om te komen tot een Agenda Natuurinclusief. Het handvest wordt rond 15 april naar buiten gebracht. Aan Hans Mommaas (Planbureau voor de Leefomgeving), Petra Souwerbren (namens het Deltaplan Biodiversiteitsherstel) en Nena Bode (Drift) is gevraagd te reageren op een eerste opzet.

“Maak een nieuw energiek natuurverhaal, dat helder maakt dat we afhankelijk zijn van onze omgeving”

Hans Mommaas, Planbureau voor de Leefomgeving

“Zorg dat het niet vrijblijvend is om mee te doen”

Petra Souwerbren, Deltaplan Biodiversiteitsherstel

“Durf risico’s te nemen. Dan pas komen creatieve overstijgende, nieuwe denkbeelden op tafel”

Nena Bode, Drift

“Maak een nieuw energiek natuurverhaal, dat helder maakt dat we afhankelijk zijn van onze omgeving”

Hans Mommaas, Planbureau voor de Leefomgeving

Goed dat er aan een handvest Natuurinclusief gewerkt wordt. Dat sluit aan bij de constatering van het PBL dat beleid voor natuurherstel verbreding vereist om de doelen van de Habitatrichtlijn en de opgave van 30.000 ha natuur erbij te halen. Doelbereik is nog niet in zicht, en de strijd om de ruimte wordt steeds groter.

Het is hard nodig de natuur te combineren met andere doelen om Nederland serieus leefbaar te houden. Met aankoop van gebieden en daar een hek omheen zetten komen we er niet.

  • Zorg daarom voor een goede verbeelding. Er is grote behoefte aan een nieuw energiek natuurverhaal, dat veel breder gaat dan alleen ‘biodiversiteit’ en ‘ecosysteemdiensten’. Maak duidelijk hoe zeer mens en natuur bij elkaar horen, en hoe afhankelijk we zijn van onze omgeving, ook voor grondstoffen en onze energie.
  • Maak het concept voldoende operationeel: hoe ziet het er concreet uit?
  • Betrek alle maatschappelijke sectoren maar hou het overzicht. Alle sectoren natuurinclusief maken is een veelkoppig monster. Hoe verbinden we het? De roep om regie van het Rijk klinkt, maar dat is geen ‘duizenddingendoekje’. Er dienen duidelijke plannen komen voor de natuurinclusief doelen langs de as centraal - decentraal. Er zijn nogal wat programma’s, zorg voor ordening daarvan.

“Zorg dat het niet vrijblijvend is om mee te doen”

Petra Souwerbren, Deltaplan Biodiversiteitsherstel

Het is heel positief om de zorg voor biodiversiteit samenleving-breed op te pakken. De Agenda moet inzichtelijk maken wat we samen willen realiseren. Zorg vervolgens dat het niet vrijblijvend is. Bij het Deltaplan biodiversiteit sluiten veel partijen bij aan en daarbij horen concrete beloftes bij. Willen we echt impact hebben, dat moeten we aan de slag op alle niveaus en in samenwerking met bedrijven, overheden, burgers.

  • Voeg naast de sectoren ook het onderwijs toe. Natuurinclusief worden is een kennisintensieve onderneming.
  • Kijk naar andere transities en benut de succesfactoren.
  • Breng in beeld waar wet- en regelgeving helpt en waar die belemmert. Pas bijvoorbeeld het Bouwbesluit aan.
  • Zorg voor eerlijke prijzen van voedsel.
  • Maak natuurinclusiviteit deel van aanbestedingen.
  • Gebruik de alliantie die het Deltaplan is, heeft al veel partners en supporters. Hier zit veel commitment, kennis, denkkracht.

“Durf risico’s te nemen. Dan pas komen creatieve overstijgende, nieuwe denkbeelden op tafel”

Nena Bode, Drift

Het handvest mag ambitieus, krachtig en radicaal zijn! We zijn niets zonder de natuur, we zijn deel van complex systeem. De mensen is daarin maar een van de actoren. Geef andere spelers – soorten planten en dieren, rivieren, bossen - óók een stem.

  • We richten ons al snel op de goede voorbeelden, Maar kijk ook goed naar wat niet duurzaam is, wat de slechte praktijk is. Die moet je afbreken en radicaal aanpakken (systeemveranderingen).
  • Nodig ook radicale praktijken uit aan tafel, dus niet alleen de regimespelers, maar ook de uitdagers. Vermijd het conflict niet, durf risico’s te nemen. Pas dan komen er creatief overstijgende, nieuwe denkbeelden op tafel.
  • Verbind domeinen, ga daarvoor het experiment aan. Juist in de cross-over tussen domeinen kunnen nieuwe oplossingen zichtbaar worden.
  • Schets vergaande scenario’s. Draai daarvoor de probleemvraag eens om, bijvoorbeeld: wat als er geen ruimte is voor 1 miljoen huizen, hoe gaan we de woningnood dan oplossen? Wat als we ons niet zouden beschermen tegen de zee, maar de zee de ruimte zouden geven?
  • Blijf de agenda bijstellen.