Bouwstenen voor een Agenda Natuurinclusief

De deelsessies leverden een rijkdom aan ideeën op voor de agenda. In de chat werden links en documenten ter inspiratie gedeeld. Een overzicht.

Bouwstenen voor een Agenda Natuurinclusief

De deelsessies leverden een rijkdom aan ideeën op voor de agenda. In de chat werden links en documenten ter inspiratie gedeeld. Een overzicht.

1. Eigenaarschap en status

  • Stel een minister voor Transitie aan, met doorzettingsmacht en budget.
  • Stel een staatssecretaris voor Biodiversiteit aan.

“Iedereen is vóór biodiversiteit, maar niemand is er ván. Dat moet anders.”

2. Brede coalitie

  • Formuleer de doelen van de agenda breed, want alle partijen en sectoren zijn nodig.
  • Natuurinclusieve samenleving is een integraal vraagstuk dat inter- of superdepartementale aansturing vraagt.
  • Verwerk biodiversiteit integraal in het kernproces van elke participerende organisatie, bijvoorbeeld bij Rijkswaterstaat in het beheer. Dat levert gelijk veel winst op.

"De agenda Natuurinclusief gaat alleen slagen als hij wordt gedragen door sectoren buiten de natuurwereld."

3. Sturing geven aan de transitie

Machtsverhoudingen veranderen:

  • Dat lukt alleen door veel verschillende initiatieven, instrumenten en interventies tegelijk, gericht op de verschillende onderliggende oorzaken (economie, wet- en regelgeving, waarden enz.).
  • Wegkomen van oude gewoontes, zoals dat de grootste geldstromen naar belastende activiteiten gaan.
  • Meer balans binnen LNV tussen natuur en economie (landbouw).

Veranderen van het financiële systeem:

  • Niet vergeten: de financiële sector heeft veel impact op de natuur buiten Nederland.
  • Natuur als bijdrage aan nationaal product, zien als investering, niet als kostenpost.

Aanpak belemmerende regelgeving:

  • Een lijst maken met wet- en regelgeving die in de weg zit.
  • Regelgeving baseren op wederzijds vertrouwen in plaats van het huidige systeem van wantrouwen.
  • Wet- en regelgeving aanpassen vraagt ook om draagvlak bij de brede samenleving.

4. Onderzoek

  • Stel de vraag: wat gaat er mis als we nu geen Agenda Natuurinclusief maken? Verdiep de probleemanalyse.
  • Zoek naar een sturingsfilosofie: wat gaat Spoor 2 betekenen? Wat moet het betekenen? Waarom is het nodig?
  • Breng in kaart wat de barrières zijn om nu al natuurinclusief te handelen. Adresseer die in de agenda.
  • Hoe is de beweging die al gaande is groter te maken, op het niveau van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI)?

"Stel de vraag: Wat gaat er mis als we nu géén Agenda Natuuinclusief maken?"

5. Aanpak

  • Bouw een nieuw systeem op vanuit positieve actie. Die zijn (ver)leidend, ook voor huidige machtshebbers.
  • Overheden toon lef, werk samen met maatschappij en bedrijven, geef richting in opschaling en gebiedsgericht werken.
  • Denk na over welke overheidsrol je wilt innemen op basis van het kwadrant van de NSOB.
  • Kijk naar drie dimensies: natuur zelf (intrinsieke waarde) / opgaven koppelen / gedragsverandering.
  • Neem het realiseren van netto-biodiversiteitswinst als uitgangspunt.
  • Wat is de volgorde: eerst de landelijke aanpak of eerst voeding vanuit de provincies? In diverse provincies is het denken al op stoom gekomen over wat de zij aan de agenda willen bijdragen.
  • In de Omgevingswet zijn ‘benutten’ en ‘beschermen’ nog te veel twee eilanden. Integreer ze. Bij benutten moet beschermen vanzelfsprekend zijn.
  • Kijk ook naar minder (en niet alleen ánders) produceren en consumeren.
  • Breng koplopers in contact brengen met anderen. Zorg voor veilige experimenteerruimte.
  • Zie beprijzen als onderdeel van de oplossing.
  • Geen spijt-maatregelen werken goed bij ondernemers.
  • Stel natuurinclusief als randvoorwaarde in kernprocessen. Bijvoorbeeld: als ANWB doorgaan met het aanbieden van reizen, maar wel steeds duurzamer.
  • Het gebruik van het idee van een Basiskwaliteit Natuur krijgt ondersteuning: zowel vanuit ecologisch als bestuurlijk standpunt. Uitwerking van de term verdient nog aandacht, goed aansluitend bij bij lokale initiatieven en ideeën.

"Doe de Bio-toets: elke vorm van handelen toetsen op de bijdrage aan biodiversiteitsherstel."

5. Bewustwording en kennis

  • Brede maatschappelijke bewustwording over biodiversiteit is een belangrijke randvoorwaarde voor succesvolle uitvoering van de agenda succesvol.
  • Benut het momentum: never waste a good crisis (Corona). Nu is het moment om de draai naar natuurinclusief te maken.
  • Stel een gezamenlijk beeld op van wat natuurinclusief is (geen strakke definitie).
  • Vanzelfsprekend rekening houden met natuur moet het nieuwe normaal worden.
  • Ondersteun lokale initiatieven en gemeenten met software om kennis te delen over behouden en wat versterkt moet worden.
  • Neem dagelijkse patronen als uitgangspunt (wonen, werken, opgroeien, recreëren) en hoe je die natuurinclusief maakt.
  • Informeer breed over ontwikkelingen initiatieven, o.a. via www.naturetoday.com
  • Sluit aan bij de urgentie voor natuurinclusief, bijvoorbeeld de hete zomers en droogte.

"20% van Nederlanders hoorde nooit van het woord biodiversiteit; 38% hoorde ervan maar weet niet wat het is.’"

7. Suggesties voor het regeerakkoord: wat zou er in moeten komen?

  • Het bruto binnenlands geluk als doel in plaats van het bruto nationaal product.
  • Ecosystemen zijn de basis van het menselijk bestaan zijn en worden gewaardeerd via ecosysteemdiensten.
  • Biodiversiteit wordt integraal deel van het overheidsbeleid.
  • Er zijn voldoende middelen om de transitie te maken.
  • Herstel van de rijksregie op integrale ruimtelijke inrichting van Nederland, invulling op gebiedsniveau.
  • Inzet op bewustwording en kennis over het belang van biodiversiteit.
  • Inzet op 'true pricing'.